Wojna 30-letnia owładnęła^[1] Europą Zachodnią i Środkową w latach 1618-1648. Wyróżnia się cztery jej poszczególne etapy: czeski, duński, szwedzki i francuski, choć działania zbrojne toczyły się również na terenie Rzeczypospolitej i Rzeszy.^[1]

Przyczyn wojny 30-letniej upatruje się w ówczesnej sytuacji politycznej - ekspansji habsburskiej potęgi. Źródłem napięcia stała się opanowana przez Karola V Hiszpania, co godziło w interesy rywalizującej dynastii Burbonów. ^[2]Ponadto katoliccy Habsburgowie stanowili niebezpieczeństwo dla w większości protestanckiej szlachty Rzeszy^[3]. Podobna sytuacja powstała w ogarniętym luteranizmem Królestwie Czech - absolutystyczne zapędy dynastii spotkały się z niezrozumieniem i protestem stanu szlacheckiego. Bezpośrednią przyczyną wojny stała się tzw. Druga defenestracja praska (1618 r.) - wyrzucenie przez okno na zamku w Hradczanach urzędników cesarza Macieja Habsburga. Czynu tego dokonała protestancka delegacja szlachecka, zaś jako powód podanonieprzestrzeganie praw danych różnowiercom.^[4] Ponieważ powstańcy zdetronizowali cesarza, mianując królem Czech władcę Palatynu, nie istniała szansa pokojowego rozwiązania konfliktu. Początkowo szala zwycięstwa przechylała się na stronę protestanckiej koalicji w sojuszu  z Księstwem Siedmiogrodu. Przeciwstawiona jej została tzw. „Liga katolicka", wzmocniona przez Hiszpanię. Druzgocąca klęska wojsk czeskich pod Białą Góra (1620 r.) zakończyła I etap wojny.

Okres duński i szwedzki (1622-1629 i 1630-1635) rozwinął wojnę na niemal całą Europę Zachodnią, wyłonił też dwóch wybitnych wodzów ^[2]- Gustawa Adolfa i Albrechta Wallensteina.^[5] W bitwie pod Lützen (1632 r.) w Saksonii poniósł śmierć król szwedzki, przegrał jednak Wallenstein. Uszedł do Czech, jednak ambicje założenia własnej dynastii ściągnęły na niego zemstę Habsburgów - młody książę został zamordowany. Niepokonane dotąd wojska cesarskie zwyciężyła w ostatnim okresie armia francuska. W podpisanym w 1648 r. pokoju westfalskim potwierdzony został pokój religijny z Augsburga (1555 r.), przy czym obok luteran i katolików objął on również kalwinistów.^[6] Skutkami wojny w sferze religijnej było wiec zahamowanie kontrreformacyjnej polityki, bowiem konwersja władców nie mogła naruszyć prawa poddanych. Na mapie politycznej Europy nie odnotowano większych zmian - Francja otrzymała Alzację, uznano niepodległość Szwajcarii i Holandii. Istotnym skutkiem politycznym stała się osłabienie Habsburgów, Habsburgów także urośnięcie do rangi mocarstw Francji i Szwecji. ^[3]Postanowienia pokoju westfalskiego położyły kres uniwersalistycznej koncepcji Cesarstwa, pogłębiły rozbicie Niemiec. Paradoksalnie, wojna przyczyniła się do ożywienia gospodarczego Rzeszy, przyspieszyła „proces obumierania struktur stanowo-feudalnych", jak zauważa T. Cegielski w „Historia. Dzieje Nowożytne." Co ciekawe, niektórzy historycy literatury postrzegają owe rozbicie Niemiec za czynnik sprzyjający powstaniu dzieła preromantycznego pt. „Cierpienia młodego Wertera" z połowy XVIII wieku.^[7] Prowadzenie bardzo swobodnej polityki w księstwach i możliwość sojuszów z państwami ościennymi stało się w przyszłości przyczyną wielu konfliktów. Znamienne, że wielcy przywódcy niemieccy - Otto von Bismarck i Adolf Hitler - w swej retoryce wciąż powracali do kwestii realnego zjednoczenia państwa.

Wojna 30-letnia nie zmieniła w sposób szczególny mapy Europy, zapoczątkowała jednak zmiany w samej Rzeszy - w sferze gospodarki i sposobu prowadzenia rządów (rozkwit absolutyzmu w księstwach). Osłabiła jednak Niemcy, była najkrwawszą dotąd wojną. Zmieniła układ mocarstw, pozwalając Szwecji i Francji wysunąć się na pierwszy plan. Wpłynęła także na retorykę uwielbianych przez lud wodzów niemieckic^[8]h (zapewnienia o jedności i sile państwa).

• Błędy merytoryczne
  • ^[1] Rzeczpospolita nie była stroną tej wojny więc nie można powiedzieć, aby działania wojenne toczyły się na jej terenie .W latach 1621-1629 trwała wojna Rzeczpospolitej ze Szwecją o Inflanty i Pomorze ale konflikt ten zaczął się jeszcze w XVI wieku i miał swój dalszy ciąg w czasie Potopu w połowie XVII wieku .Zygmunt III sympatyzował z Habsburgami i Ligą katolicką ale nie miał zgody sejmu na bezposredni udział państwa szlacheckiego w tym międzynarodowym konflikcie .
  • ^[2] Dlaczego Burbonowie rządzący Francją nie zgadzali się na to ,aby Habsburgowie panowali w sąsiedniej Hiszpanii .
  • ^[3] Jakie niebezpieczeństwo? Brakuje szczegółów.
  • ^[4] Zbyt ogólna informacja .Głównym powodem niezadowolenia protestantów w Czechach było burzenie przez katolików zborów i bierność w tej sprawie cesarza, który nie odpowiadał na petycje i skargi protestantów.
  • ^[5] To wodzowie jakich armii, brakuje dopowiedzenia .
  • ^[6] Kalwinów ,nie kalwinistów .
  • ^[7] Zdanie wyrwane z jakiegoś szerszego kontekstu w tym miejscu niezrozumiałe.
  • ^[8] Jakich wodzów ?Kogo masz na myśli ?
• Błędy kompozycyjne
• Błędy ortograficzne, interpunkcyjne
• Błędy stylistyczne, językowe, leksykalne
  • ^[1] Wojna 30-letnia miała miejsce ,lub toczyła się..........
  • ^[2] Okres wojny nie mógł wyłonić wodzów
  • ^[3] Wzrost znaczenia Francji i Szwecji albo awans do grona mocarstw
• Błędy składniowe
• Błędy logiczne
• Inne błędy

Ocena : 11 / 20 pkt.

Praca na temat , przedstawia opisywane zjawisko historyczne w związkach przyczynowo-skutkowych .Podana jest właściwa chronologia zdarzeń i wymienione sa także nazwisko najważniejszych polityków i wodzów wojny 30-letniej .

Słabą stroną pracy są zbyt ogólne wnioski niepokazujące złożoności przyczyn i skutków wielkiej wojny XVII wieku .Nie ma żadnego odniesienia do danych statystycznych według których np. o 40% zmiejszyło się zaludnienie na terenie Cesarstwa Rzyskiego Narodu NIemieckiego .

W podsumowaniu zabrakło także np. wyjaśnienia jak to się stało ,że w tej religijnej w swoim charakterze  wojnie katolicka Francja popierała protestanckie księstwa niemieckie w walce przeciwko katolickiemu cesarzowi 

Na ostateczną ocenę mają też wpływ  pewne błędy merytoryczne i stylistyczne .   Poziom oceny III (11-15)