Społeczeństwo polskie w okresie od XIII do końca XV wieku podlegało wielu przemianom, spowodowanym nowymi rozwiązaniami techniczno-gospodarczymi na terenie Królestwa Polskiego, przede wszystkim zaś przechodzeniem z monarchii patrymonialnej do stanowej, zaś w XV wieku – z monarchii stanowej do Rzeczypospolitej szlacheckiej. Okres od XIII do XV wieku obfituje w wojny (np. z Krzyżakami), w nim też dokonuje się zjednoczenie Królestwa Polskiego w 1320 roku, zawiązanie unii z Wielkim Księstwem Litewskim, która przetrwa do końca XVIII stulecia. Wszystkie te czynniki wprowadzają przemiany do codziennego życia średniowiecznych Polaków.

   Koncepcja państwa stanowego ustanawia co prawda władcę jako suzerena, ogranicza jednak jego władzę na rzecz przedstawicieli stanów – duchowieństwa i szlachty, z którymi król musi się liczyć przy nakładaniu chociażby nowych podatków. Jego władza nie jest już autorytarna, a państwo – własnością.^[1] Nadawanie przywilejów i immunitetów ogranicza samowolę panującego. Przywileje dla duchowieństwa z lat 1210 (Borzykowa) i 1215 (Wolbórz) zapoczątkowują zmiany w społeczeństwie polskim. Równocześnie rozpoczyna się lokacja miast i wsi na prawie niemieckim (pierwsza tak zorganizowana osada – Złotoryja, rok 1211). Powstaje plan przestrzenny miast i wsi, wprowadzenie tzw. trójpolówki, metody wyraźnie zwiększającej ilość plonów i żyzność ziemi ( należy pamiętać, że gleby polskie pozostały w większości wyjałowione przez niezbyt urozmaicone jej uprawianie). Zostaje ujednolicone prawo, system miar i wag, powstają tzw. ławy wiejskie – pierwsze samorządy lokalne. Chłopi po odpracowaniu „wolnizny” nierzadko udają się do miast. Zjawisko to wiąże się  z powiedzeniem „powietrze miejskie czyni wolnym”(w roku 1496 Jan Olbracht ograniczy jednak napływ chłopów do miast w przywileju piotrkowskim). Wzrasta wartość pieniądza (dary w naturze i pańszczyznę coraz częściej zastępuje renta pieniężna), a więc także i wyrobów rzemieślniczych. Kupcy tworzą gildie, rzemieślników danego fachu grupuje cech – instytucja zajmująca się szkoleniem nowych pracowników, przede wszystkim zaś wyeliminowaniem konkurencji na rynku. Cechy nierzadko opiekowały się wdowami i dziećmi zmarłych pracowników. Powstaje więc swoisty pierwowzór związków zawodowych. Co często zauważają socjologowie, kształtuje się nowy etos pracy, już nie tej niewolniczej – kary za wyganianie z raju – lecz chwalebnej. Okres ten wydaje się też pomyślny dla wygnanych z Europy Zachodniej Żydów – w Polsce cieszą się oni przywilejami, czego dowodem dokument wydany w Kaliszu, w 1264 roku, przez księcia Bolesława Pobożnego, zapewniający wolność wyznania, handlu, podroży i sprawiedliwe sądy. Modernizacji administracji dokonuje Kazimierz Wielki – wprowadza pierwszą kodyfikację prawa, reformę pieniężną, w 1364 roku otwiera pierwszą w Polsce uczelnię – Akademię Krakowską. 10 lat później Ludwik Węgierski, by zapewnić tron swej córce Jadwidze, nadaje przywilej koszycki szlachcie, na mocy którego władca Polski nie może wprowadzić nowego podatku bez je zgody. Dokumenty wydane przez Jagiełłę w latach 1422 (Czerwińsk), 1430-33 (Jedlno, Kraków) zapewniają nietykalność majątkową i osobistą szlachcicom. XV wiek sprzyja też kształtowaniu się świadomości Polski jako „przedmurza chrześcijaństwa”, w związku z bitwą z Turkami^[2]. Idea ta rozwinie się głównie w nurcie XVII-wiecznego sarmatyzmu.

   Ogół przemian, przywilejów, doprowadzi do powstania Rzeczypospolitej szlacheckiej, z niespotykaną w żadnym państwie tak silną pozycją stanu drugiego. W dalszej przyszłości zaważy zaś na upadku Królestwa Polskiego. Okres XIII – XV wiek to jednocześnie zmniejszenie dystansu między „starszą” a „młodszą” Europą, tę część kontynentu ominęła dżuma i społeczne rewolty. To czas docenienia polskich rolników ^[3]i, jednocześnie, początek dualizmu gospodarczego Europy. To także moment powstania pierwszych samorządowych miast, jak pisze historyk Henryk Samsonowicz. I zloty okres dla państwa polskiego. 

• Błędy merytoryczne
  • ^[1] Warto by w tym miejscu wyjasnić pojęcie charakteryzujace monarchię stanową mianowicie Korona Królestwa Polskiego .
  • ^[2] O jaką bitwę tutaj chodzi , nie jest to jasne .
  • ^[3] Na czym polegało to docenianie polskiego rolnika ?Jak sam piszesz pod koniec XV wieku przywileje stanowe nadawane szlachcie przez królów ograniczają wolność osobistą chłopów .
• Błędy kompozycyjne
• Błędy ortograficzne, interpunkcyjne
• Błędy stylistyczne, językowe, leksykalne
• Błędy składniowe
• Błędy logiczne
• Inne błędy

Ocena : 16 / 20 pkt.

Jest to praca ciekawa i co ważne na temat .Opisane są najistotniejsze przemiany społeczne (tworzenie się stanów ) ,polityczne (przejście od monarchii patrymonialnej do stanowej ) , gospodarcze (lokacja wsi i miast na prawie niemieckim ) jakie miały miejsce w Królestwie Polskim w XIII-XV wieku .Dla pełnego obrazu opisywanych zjawisk należałoby jeszcze ująć w tej charakterystyce także przemiany w kulturze oraz w świadomości społecznej-wzrost znaczenia tożsamości etnicznej ,zawodowej stanowej ,religijnej .

Praca poprawna stylistycznie i ortograficznie pisana z widocznym od początku zamysłem . Oceniona na poziomie IV .