|
Strona 1 z 6
- uczeń czyta teksty kultury (w tym źródła historyczne) rozumiane jako wszelkie
wytwory kultury materialnej i duchowej człowieka, podlegające odczytaniu i interpretacji,
zwłaszcza teksty kultury należące do polskiego dziedzictwa kulturowego - na poziomie
dosłownym, przenośnym i symbolicznym:
Objaśnienie:
Siedem pierwszych standardów informuje o wymaganiach w zakresie czytania i odbioru
tekstów kultury.
Jak powinieneś rozumieć pojęcie "teksty kultury"? Wszystkie teksty literackie,
publicystyczne, popularnonaukowe, źródła historyczne, akty prawne, instrukcje, słowniki,
encyklopedie, reprodukcje dzieł sztuk plastycznych (malarstwa, grafiki, architektury,
rzeźby, fotografii, sztuki użytkowej, np. meble, stroje, szkło artystyczne), mapy, tabele,
diagramy, wykresy, schematy są wytworami myśli i uczuć człowieka oraz efektami jego działań
praktycznych, dlatego nazywamy je tekstami kultury.
Teksty można odczytywać w sposób dosłowny, czyli wprost oddający to, co zostało w nich
przedstawione. Czytane teksty mogą mieć też znaczenia przenośne czy symboliczne, czyli
takie, które nie są wyrażone w sposób bezpośredni i wymagają odczytania i zrozumienia ich
ukrytego, nowego sensu. By lepiej zrozumieć tekst lub jego poszczególne fragmenty,
powinieneś rozpoznawać te znaczenia, zwłaszcza w tekstach należących do polskiego
dziedzictwa kulturowego, tzn. tych, które powstawały w naszej Ojczyźnie lub były tworzone
przez Polaków poza jej granicami.
- uczeń interpretuje teksty kultury, uwzględniając intencje nadawcy, odróżnia fakty od opinii,
prawdę historyczną od fikcji, dostrzega perswazję, manipulację, wartościowanie:
Objaśnienie:
Odnalezienie myśli przewodniej oraz określenie, kto, do kogo i po co mówi, ułatwi Ci
odczytanie wymowy tekstu. Gdy będziesz analizować źródła historyczne, zauważ, że fakty są
stałe, natomiast zmieniają się opinie na ich temat. Powinieneś także odróżnić w tekstach
kultury to, co jest tworem wyobraźni artysty od rzeczywistych wydarzeń i postaci. Weź pod
uwagę to, że istnieje wiele sposobów oddziaływania na odbiorcę (przekonywanie, wywieranie
nacisku, wyolbrzymianie i przejaskrawianie faktów, prezentowanie różnych ocen).
- uczeń wyszukuje informacje zawarte w różnych tekstach kultury, w szczególności w tekstach
literackich, publicystycznych, popularnonaukowych, aktach normatywnych, ilustracjach,
mapach, tabelach, diagramach, wykresach, schematach:
Objaśnienie:
Powinieneś wiedzieć, że informacje są przekazywane w różnej formie, więc musisz umieć
znaleźć nie tylko te, które zostały zapisane słowami (np. w tekstach literackich,
publicystycznych, popularnonaukowych czy aktach prawnych), ale także w postaci diagramu,
na mapie, ilustracji itp.
- uczeń dostrzega w odczytywanych tekstach środki wyrazu i określa ich funkcje - dostrzega
środki wyrazu typowe dla tekstów literackich, tekstów publicystycznych, dzieł sztuki
plastycznej i muzyki:
Objaśnienie:
Autorzy tekstów kultury w różny sposób wyrażają swoje myśli i uczucia. Posługują się
w tym celu wieloma środkami. Powinieneś znać środki typowe dla tekstów literackich i
publicystycznych, dzieł sztuki plastycznej i muzyki; umieć je odnaleźć w podanym tekście
i wyjaśnić, w jakim celu zostały użyte.
- uczeń odnajduje i interpretuje związki przyczynowo-skutkowe w rozwoju cywilizacyjnym
Polski i świata - odnajduje i interpretuje związki przyczynowo-skutkowe w polityce,
gospodarce, kulturze i życiu społecznym:
Objaśnienie:
By zrozumieć zjawiska zachodzące w polityce, gospodarce i kulturze w dawnym i
współczesnym świecie, powinieneś dostrzegać i wyjaśniać ich przyczyny i skutki oraz
zależności między powstaniem określonego zjawiska i jego konsekwencjami.
- uczeń dostrzega i analizuje konteksty niezbędne do interpretacji tekstów kultury:
historyczny, biograficzny, filozoficzny, religijny, literacki, plastyczny, muzyczny,
regionalny i wypowiada się na ich temat oraz wyjaśnia zależności między różnymi
rodzajami tekstów kultury (plastyką, muzyką, literaturą):
Objaśnienie:
By lepiej zrozumieć tekst, powinieneś zauważać jego powiązania z historią, kulturą
regionu, życiem autora, literaturą, sztuką i filozofią. Powinieneś także dostrzegać
ewentualne związki między, np. dziełem literackim a dziełem plastycznym czy muzycznym.
- uczeń dostrzega wartości wpisane w teksty kultury:
Objaśnienie:
Powinieneś w tekstach kultury dostrzegać ważne dla kształtowania Twojej postawy
wobec świata wartości, np. dobro, prawdę, wolność.
- uczeń czyta teksty kultury (w tym źródła historyczne) rozumiane jako wszelkie
wytwory kultury materialnej i duchowej człowieka, podlegające odczytaniu i interpretacji,
zwłaszcza teksty kultury należące do polskiego dziedzictwa kulturowego - na poziomie
dosłownym, przenośnym i symbolicznym:
Objaśnienie:
Siedem pierwszych standardów informuje o wymaganiach w zakresie czytania i odbioru
tekstów kultury.
Jak powinieneś rozumieć pojęcie "teksty kultury"? Wszystkie teksty literackie,
publicystyczne, popularnonaukowe, źródła historyczne, akty prawne, instrukcje, słowniki,
encyklopedie, reprodukcje dzieł sztuk plastycznych (malarstwa, grafiki, architektury,
rzeźby, fotografii, sztuki użytkowej, np. meble, stroje, szkło artystyczne), mapy, tabele,
diagramy, wykresy, schematy są wytworami myśli i uczuć człowieka oraz efektami jego działań
praktycznych, dlatego nazywamy je tekstami kultury.
Teksty można odczytywać w sposób dosłowny, czyli wprost oddający to, co zostało w nich
przedstawione. Czytane teksty mogą mieć też znaczenia przenośne czy symboliczne, czyli
takie, które nie są wyrażone w sposób bezpośredni i wymagają odczytania i zrozumienia ich
ukrytego, nowego sensu. By lepiej zrozumieć tekst lub jego poszczególne fragmenty,
powinieneś rozpoznawać te znaczenia, zwłaszcza w tekstach należących do polskiego
dziedzictwa kulturowego, tzn. tych, które powstawały w naszej Ojczyźnie lub były tworzone
przez Polaków poza jej granicami.
- uczeń interpretuje teksty kultury, uwzględniając intencje nadawcy, odróżnia fakty od opinii,
prawdę historyczną od fikcji, dostrzega perswazję, manipulację, wartościowanie:
Objaśnienie:
Odnalezienie myśli przewodniej oraz określenie, kto, do kogo i po co mówi, ułatwi Ci
odczytanie wymowy tekstu. Gdy będziesz analizować źródła historyczne, zauważ, że fakty są
stałe, natomiast zmieniają się opinie na ich temat. Powinieneś także odróżnić w tekstach
kultury to, co jest tworem wyobraźni artysty od rzeczywistych wydarzeń i postaci. Weź pod
uwagę to, że istnieje wiele sposobów oddziaływania na odbiorcę (przekonywanie, wywieranie
nacisku, wyolbrzymianie i przejaskrawianie faktów, prezentowanie różnych ocen).
- uczeń wyszukuje informacje zawarte w różnych tekstach kultury, w szczególności w tekstach
literackich, publicystycznych, popularnonaukowych, aktach normatywnych, ilustracjach,
mapach, tabelach, diagramach, wykresach, schematach:
Objaśnienie:
Powinieneś wiedzieć, że informacje są przekazywane w różnej formie, więc musisz umieć
znaleźć nie tylko te, które zostały zapisane słowami (np. w tekstach literackich,
publicystycznych, popularnonaukowych czy aktach prawnych), ale także w postaci diagramu,
na mapie, ilustracji itp.
- uczeń dostrzega w odczytywanych tekstach środki wyrazu i określa ich funkcje - dostrzega
środki wyrazu typowe dla tekstów literackich, tekstów publicystycznych, dzieł sztuki
plastycznej i muzyki:
Objaśnienie:
Autorzy tekstów kultury w różny sposób wyrażają swoje myśli i uczucia. Posługują się
w tym celu wieloma środkami. Powinieneś znać środki typowe dla tekstów literackich i
publicystycznych, dzieł sztuki plastycznej i muzyki; umieć je odnaleźć w podanym tekście
i wyjaśnić, w jakim celu zostały użyte.
- uczeń odnajduje i interpretuje związki przyczynowo-skutkowe w rozwoju cywilizacyjnym
Polski i świata - odnajduje i interpretuje związki przyczynowo-skutkowe w polityce,
gospodarce, kulturze i życiu społecznym:
Objaśnienie:
By zrozumieć zjawiska zachodzące w polityce, gospodarce i kulturze w dawnym i
współczesnym świecie, powinieneś dostrzegać i wyjaśniać ich przyczyny i skutki oraz
zależności między powstaniem określonego zjawiska i jego konsekwencjami.
- uczeń dostrzega i analizuje konteksty niezbędne do interpretacji tekstów kultury:
historyczny, biograficzny, filozoficzny, religijny, literacki, plastyczny, muzyczny,
regionalny i wypowiada się na ich temat oraz wyjaśnia zależności między różnymi
rodzajami tekstów kultury (plastyką, muzyką, literaturą):
Objaśnienie:
By lepiej zrozumieć tekst, powinieneś zauważać jego powiązania z historią, kulturą
regionu, życiem autora, literaturą, sztuką i filozofią. Powinieneś także dostrzegać
ewentualne związki między, np. dziełem literackim a dziełem plastycznym czy muzycznym.
- uczeń dostrzega wartości wpisane w teksty kultury:
Objaśnienie:
Powinieneś w tekstach kultury dostrzegać ważne dla kształtowania Twojej postawy
wobec świata wartości, np. dobro, prawdę, wolność.
|
